nl | en steun ons

Renato Nicolodi

pulpitum I, 2011
Black concreet, 55 × 45 × 180 cm
courtesy: Ron Mandos gallery

Brussel, 4 februari 2012

Beste,

Beeldend kunstenaar Renato Nicolodi loopt al een tijdje met een ei rond. Een ei dat uitgebroed moet worden. FLACC in Genk, met de steun van Stroom subsidie van de provincie Limburg, verschafte hem de middelen tot broeden middels een werkbeurs die geheel hieraan kan besteed worden.
Sinds geruime tijd is de behoefte gegroeid bij de kunstenaar om een balans op te maken van de voorbije jaren, waarin zijn oeuvre gestadig groeide en vermenigvuldigde. De tijd is rijp om bepaalde thematieken, die binnen zijn plastisch werk steeds opnieuw naar voor komen, nader te bevragen met de uiteindelijke intentie deze bevindingen te bundelen in een publicatie. Maar alvorens zich te concentreren op de uiteindelijke publicatie, leek het de kunstenaar opportuun om zijn intuïtieve manier van werken eerst nader te bevragen en aan te sluiten binnen een breder theoretisch framework. FLACC, een werkplaats voor beeldende kunstenaars, biedt Renato Nicolodi deze mogelijkheid tot onderzoek. De organisatie selecteert jaarlijks maximaal tien kunstenaars uit het binnen- en buitenland om een nieuw project op te zetten en creëert de organisatorische, inhoudelijke en technische voorwaarden om een aantal unieke kunstenaarsprojecten op te zetten. In 2012 is Renato Nicolodi één van deze kunstenaars. Binnen de tijdspanne van dat ene jaar zal FLACC de kunstenaar bijstaan in zijn onderzoeksproject. Wij zouden u willen uitnodigen om deel te maken van het team dat Renato ondersteund in het verdiepen van zijn theoretisch framework.

“Het verhaal van Renato Nicolodi vindt zijn voedingsbodem in opgeroepen herinneringen uit het leven van zijn Italiaanse grootvader die tijdens de tweede wereldoorlog door de Duitsers werd gevangen genomen en ondergebracht in bunkers. Deze verhalen beklijven en leiden de kunstenaar onweerstaanbaar naar de kusten van Bretagne, waar hij bijna als een archeoloog, niet op zoek gaat naar dolmen en menhirs, maar naar artefacten van de tweede wereldbrand, alsook naar sporen van zijn grootvaders gedwongen verblijf.
Renato Nicolodi die een opleiding als schilder heeft genoten, is niet alleen geboeid door de picturale kwaliteiten van dergelijke aftandse kazematten, maar raakt ook gefascineerd door de bunker als ruimtelijk object. (…) Het is een constructie die zich beweegt in de schemerzone tussen object en architectuur en die bovendien oogt als een mysterieuze, donkere en inerte massa. (…) De bunker is massief, monumentaal, minimalistisch en geometrisch, is zonder franjes en veruiterlijkt een haast archetypische bouwvorm. De in zichzelf gekeerde massa met kamers en holtes waar het licht niet meer welkom is, dwingt de toeschouwer om af te dalen naar het onbekende, naar het ondefinieerbare. Ook de tekeningen, schilderingen, objecten en architecturale constructies van deze kunstenaar veruiterlijken dergelijke kwaliteiten en genereren een mentale, zeg maar sacrale dimensie en dat zowel in de filosofische als in de politieke betekenis van het woord. De gekozen modellen herinneren immers herhaaldelijk niet alleen aan de klassieke architectuur, maar insgelijks ook aan bouwwerken die ten dienste stonden van politieke ideologieën en autoritaire regimes. Bouwwerken zoals gedacht door heersers van oude culturen of korter bij van op hol geslagen ‘übermenschen’ die meenden dat een bepaalde architectuur de emanatie kon zijn van hun grootsheid, superioriteit en onverwoestbaarheid. Gebouwen die klassiek kunnen genoemd worden in de betekenis van formeel en conceptueel behept zijn met eeuwigheid. De afwezigheid van elke menselijke aanwezigheid versterkt dat gevoel. De constructies van Renato Nicolodi ogen als historische reproducties terwijl dat geen bekommernis is en toch zijn deze artefacten uit het verleden permanent aanwezig omdat de wezenlijke kenmerken en de ziel van de architectuur appelleert aan ons collectief geheugen. (…)
De arbeidsintensieve werken van Renato Nicolodi bevreemden soms ook door hun formaat. Soms werden ze geconcipieerd op functionele grootte zoals het onlangs gerealiseerde ‘Belvedère’ op het kerkhof van Waterschei en soms werden ze dan weer op schaal gemaakt. Het zijn modellen die we enerzijds vaak als buitenissig groot ervaren in vergelijking met courante schaalmodellen en anderzijds veel te klein om enige werkelijkheidswaarde te suggereren. De constructies van Renato Nicolodi worden vaak gerealiseerd in verhouding tot de ruimte waarvoor ze geconcipieerd werden. Door hun ‘verschaling’ gaat de toeschouwer ze niet zelden ervaren als meubilair, als objecten an sich.
(…) Het werk van Renato Nicolodi is boeiend werk met vele gelaagdheden, het is werk dat imponeert en de getroebleerde toeschouwer vragen doet stellen omtrent verleden en heden, omtrent macht en onmacht, maatschappij en individu.” DAN HOLSBEEK, Expo Renato Nicolodi. Hasselt, 6 december 2008

Samenvattend zou men kunnen stellen dat binnen het oeuvre van Renato Nicolodi twee zaken centraal staan. Ten eerste het biografische aspect – het geheel aan familieverhalen en herinneringen binnen de ruimere context van het historisch bewustzijn. Dit bewustzijn is het vehikel dat de biografie tilt boven het individuele, want de geabstraheerde monumenten doen, in hun plastische beslotenheid, op hun beurt vragen rijzen over de rol, legitimiteit én ambiguïteit van het historisch bewustzijn in onze samenleving. Het andere facet binnen het oeuvre van de kunstenaar, is net de plastische vertaling hiervan met o.a. schaalmodellen van monumentale tombes, mausolea en sacrale ruimtes met referenties naar klassieke bouwkunst, naar de vormentaal van grote utopische architecten als Etienne-Louis Boullée en Claude-Nicolas Ledoux en naar de strenge architectuur ten dienste van politieke ideologieën. Het is niet voor niets dat Nicolodi’s werken opgebouwd zijn naar een dramatisch verdwijnpunt. Het visuele parcours leidt de toeschouwer telkens naar ultieme duisternis aan de ingang van elk monument, waardoor deze haast schrijnen worden als dragers van geheimen die het daglicht niet mogen zien.

Het onderzoeksproject bestaat voornamelijk uit consultatiegesprekken, waarbij de kunstenaar, naast u, verschillende schrijvers, filosofen, architecten, kunstcritici, etc. zal interviewen om enkele vragen voor te leggen over zijn beeldend werk. Deze gesprekken zullen onder meer volgende aspecten bevragen: het historisch bewustzijn in onze samenleving, de rol en/of het belang van monumentale architectuur, utopische schaalmodellen als dragers van boodschappen, etc. die het beeldend werk van de kunstenaar typeren en karakteriseren. Via deze gesprekken hoopt de kunstenaar zijn intuïtieve bevindingen te confronteren met de expertise uit eenieders vakgebied om uiteindelijk een breder beeld te krijgen van de draagwijdte van deze specifieke thema’s. Onder meer zal de Franse urbanist en cultuurfilosoof Paul Virilio hiervoor aangesproken worden. Virilio oefende met zijn boek (Bunker Archeologie, 1975) een grote invloed uit op de kunstenaar zijn denken en op de beeldelementen binnen zijn oeuvre. Dit essay was voor Nicolodi als een Aha-erlebnis, een geschreven neerslag van zijn eerder fysieke bevindingen met de materie. Een denkkader. Een ijkpunt. De bedoeling van dit onderzoek is onder andere dit denkkader te verbreden met meerdere invalshoeken.

Deze procesmatige aanpak met interviews, gesprekken en het visuele opzoekingswerk zal gedocumenteerd worden en publiekelijk gemaakt worden via de website van FLACC.

Middels dit schrijven zouden Renato Nicolodi en FLACC graag weten of u bereid zou zijn om, op een nader af te spreken moment, uw licht te laten schijnen op deze thematieken vanuit uw invalshoek en zo Renato Nicolodi’s ei mee te helpen uitbroeden.

In afwachting en in de hoop van uw positieve respons,

Namens Renato Nicolodi, Floris Dehantschutter en FLACC

Renato Nicolodi

Kunstenaars:

Met de steun van STROOM, de cultuursubsidie voor beloftevol talent van de provincie Limburg

2019 2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001